صنعت بازیافت آهن و فولاد یکی از پویاترین بخشهای اقتصاد فلزات در ایران و جهان است. ضایعات آهنی، چه از خطوط تولید صنعتی به دست آیند و چه از تخریب سازهها، همگی به عنوان مواد اولیهی ارزشمند برای ذوب و تولید مجدد فولاد بهکار میروند.
در این میان، شناخت تفاوت بین ضایعات آهن سبک و سنگین اهمیت زیادی دارد؛ چراکه این دو نوع ضایعات نهتنها از نظر شکل و چگالی، بلکه از نظر قیمت، کاربرد و فرآیند بازیافت نیز با هم تفاوت دارند.
جهت خرید ضایعات به این لینک مراجعه نمایید
تعریف کلی ضایعات آهن
ضایعات آهنی شامل هر نوع قطعه یا مادهی آهندار است که از چرخهی اصلی مصرف خارج شده اما هنوز قابلیت ذوب و استفاده مجدد دارد. این ضایعات میتوانند از منابع مختلفی حاصل شوند:
بقایای صنایع فلزی و ماشینسازی
سازههای تخریبشده، اسکلت فلزی و خودروها
تجهیزات فرسوده، لولهها و ابزارآلات قدیمی
برادهها و تراشههای حاصل از ماشینکاری
این مواد پس از جمعآوری، جداسازی و خردایش، به کارخانجات ذوب یا فولادسازی منتقل میشوند تا دوباره وارد چرخهی تولید شوند.
ضایعات آهن سنگین چیست؟
ضایعات سنگین (Heavy Scrap Iron) به قطعات ضخیم، حجیم و متراکم آهنی گفته میشود که وزن مخصوص بالایی دارند.
این نوع ضایعات معمولاً از تجهیزات صنعتی بزرگ، تیرآهنها، شاسی خودروهای سنگین، ریل راهآهن، بدنهی ماشینآلات و سازههای فلزی ضخیم به دست میآیند.
ویژگیهای فیزیکی و فنی
چگالی بالا و وزن زیاد در حجم کم
ضخامت بیش از ۵ میلیمتر
نیاز به برش با شعله یا دستگاه هیدرولیکی برای آمادهسازی ذوب
مقاومت بالا در برابر شکستگی یا خرد شدن
کاربرد
ضایعات سنگین در صنایع فولادسازی برای تولید انواع بیلت، شمش فولادی و مقاطع ساختمانی استفاده میشوند. بهدلیل خلوص بالاتر و تراکم بیشتر، بازده ذوب این نوع ضایعات بیشتر است و کیفیت محصول نهایی نیز بالاتر خواهد بود.
قیمت در بازار
در بازار آهن، ضایعات سنگین به دلیل کیفیت و بازده بیشتر در ذوب، قیمت بالاتری نسبت به ضایعات سبک دارند.
قیمت آنها معمولاً بر حسب وزن (کیلوگرم یا تن) محاسبه شده و بسته به وضعیت بازار فولاد، نوسان دارد.
اگر قصد خرید ضایعات آهن دارید به این لینک مراجعه نمایید
ضایعات آهن سبک چیست؟
ضایعات سبک (Light Scrap Iron) شامل قطعات نازکتر، سبکتر و معمولاً حجیمتری از آهن است که چگالی کمتری دارند.
این نوع ضایعات بیشتر از بدنهی خودروها، لوازم خانگی فرسوده، قوطیها، ورقهای نازک، لولههای سبک و پروفیلهای کوچک بهدست میآیند.
ویژگیهای فیزیکی و فنی
ضخامت معمولاً کمتر از ۵ میلیمتر
حجم زیاد در ازای وزن پایین
قابلیت فشردهسازی (پرس شدن) برای حملونقل آسانتر
ذوب سریعتر ولی با راندمان کمتر نسبت به ضایعات سنگین
کاربرد
ضایعات سبک بیشتر در کارخانههای ذوب کوچک، کارگاههای ریختهگری و واحدهای تولید فولاد سبک یا ورق نازک استفاده میشوند.
پیش از ارسال به کوره، اغلب این ضایعات فشرده یا بستهبندی میشوند تا چگالی آنها برای حملونقل و ذوب مناسبتر شود.
قیمت در بازار
قیمت ضایعات سبک پایینتر از نوع سنگین است، زیرا میزان آهن خالص در واحد حجم کمتر بوده و هزینهی آمادهسازی آنها برای ذوب بیشتر است.
با این حال، در دورههایی که تقاضا برای فولاد سبک یا ورق زیاد است، اختلاف قیمتی بین دو نوع ضایعات کاهش مییابد.
اگر قصد خریدضایعات سیم و کابل را دارید اکنون به این لینک مراجعه نمایید
عوامل مؤثر بر قیمت ضایعات آهن
قیمت ضایعات آهن سبک و سنگین تابع چند عامل کلیدی است:
قیمت جهانی فولاد و آهن خام
هزینه حملونقل و فرآوری (پرس یا برش)
درصد خلوص و آلودگی فلزی یا غیرفلزی
موقعیت جغرافیایی و فاصله از کارخانههای ذوب
نوسانات نرخ ارز و هزینه انرژی
بازار ضایعات، بهویژه در ایران، معمولاً متأثر از قیمت میلگرد و شمش فولادی در بورس کالاست. در نتیجه، هر افزایش یا کاهش در این حوزه مستقیماً بر نرخ خرید ضایعات اثر میگذارد.
قصد خرید ضایعات موتورخانه را دارید به این صفحه مراجعه نمایید
نقش تفکیک و آمادهسازی در ارزش ضایعات
فرآیندهایی مانند تفکیک، تمیزکاری، برش و فشردهسازی میتوانند ارزش ضایعات را به شکل محسوسی افزایش دهند.
بهطور مثال، ضایعات سنگین که بهصورت تمیز و بدون آلودگی غیر فلزی (مانند رنگ، پلاستیک یا زنگزدگی شدید) ارائه شوند، با قیمت بالاتری خریداری میشوند.
در مقابل، ضایعات سبک اگر بهدرستی پرس شوند و حجم حملونقل را کاهش دهند، هزینه انتقالشان کمتر میشود و برای خریدار جذابتر خواهند بود.
